KABANATA 1: Ang Engkwentro sa Labas ng Manila Hotel

Mahigpit ang hawak ni Lio sa aking kamay habang lumalabas kami mula sa grand ballroom ng Manila Hotel. Ang gintong liwanag mula sa higanteng mga chandelier ay tila sumasayaw sa mga mamahaling suot ng mga elitistang dumalo sa gabing iyon. Amoy mamahaling pabango at champagne ang hangin, isang mundong pamilyar sa akin—si Brandon “Don” Ilustre, ang CEO na walang inaksayang oras.

“Oo, tapusin natin ang deal sa Lunes,” sabi ko sa aking Bluetooth earpiece habang naglalakad pababa ng hagdan. “Ihanda ang lahat ng dokumento sa opisina ko.”

Sa kabilang kamay, bitbit ng aking pitong taong gulang na anak ang isang lumang plush lion. Mukhang out of place ang laruang iyon sa marangyang paligid, ngunit iyon ang tanging alaala niya sa kanyang ina. Lumiko kami sa isang madilim na eskinita patungo sa parking area kung saan naghihintay ang aming driver. Malamig ang gabi at basa ang kalsada dahil sa katatapos lang na ulan sa Maynila.

Biglang tumigil si Lio. May narinig siyang himig.

“You are my sunshine, my only sunshine…”

Isang mahinang tinig, halos mapatid ng hangin, ang nagmumula sa isang madilim na sulok sa tabi ng mga saradong tindahan. Doon, nakaupo sa malamig na semento ang isang babaeng nakasuot ng napakalaking jacket, sira-sira ang manggas, at may buhok na tila hindi na nasuklay ng ilang taon. May itinutulak siyang isang lumang stroller.

“Huwag kang tumingin, Lio,” mahina ngunit matalim kong utos. “Bilisan natin ang lakad.”

Sa isip ko, isa lamang siyang bahagi ng problema sa lipunan na madalas kong iwasan. Nagbigay na ako ng donasyon sa charity ball sa loob; pakiramdam ko ay nagawa ko na ang parte ko. Ngunit lalong humigpit ang kapit ni Lio sa kamay ko.

“Shh, tulog na, baby…” bulong ng babae sa stroller. Pero hindi sanggol ang nandoon. Isang lumang teddy bear na balot ng kupas na kumot ang hinahaplos niya. Hinahalikan niya ang ulo ng laruan habang pilit itong pinoprotektahan mula sa hangin.

Ang paraan ng kanyang pagbulong, ang ritmo ng kanyang pagkanta… parang isang kutsilyong bumaon sa dibdib ko. Nanigas ako sa kinatatayuan ko.

“Tay,” bulong ni Lio, nanginginig ang boses. “Si Nanay ‘yan.”

KABANATA 2: Ang Sugat na Hindi Naghilom

“Lio, alam mong wala na ang Nanay mo. Huwag mo nang ulitin ‘yan,” sabi ko, pilit pinapakalma ang sarili habang nararamdaman ang mabilis na tibok ng aking puso.

Limang taon na ang nakalilipas mula nang mawala si Danica. Isang malagim na aksidente sa SLEX noong umuulan din nang malakas. Ang kotse ay nahulog sa tulay; nahanap ang sasakyan pero ang katawan niya ay tinangay ng rumagasang tubig. Walang bangkay na nakuha, tanging ang punit na coat lang niya at ang basag na salamin ng kotse. Idineklara siyang patay, at sa loob ng limang taon, pilit kong binuo ang buhay namin ni Lio kasama si Isabel, ang bago kong asawa na nagbigay sa amin ng kaayusan, ngunit hindi ng init ng pag-ibig.

Ngunit ang babaeng ito… nang humarap siya sa amin nang panandalian, tumama ang liwanag ng poste sa kanyang mukha. May isang manipis at maputlang peklat na tumatawid mula sa kanyang pisngi hanggang sa sentido. Isang peklat na kabisadong-kabisado ko.

“Danica?” ang tanging lumabas sa bibig ko.

Lumingon siya, ngunit ang kanyang mga mata ay walang kinikilala. Malayo ang tingin, tila nakatingin sa isang mundong siya lang ang nakakakita. “Nagugutom din siya,” sabi niya, tinuturo ang teddy bear. Pinunit niya ang isang maliit na piraso ng tinapay at inilagay sa harap ng laruan.

Bumalik kami sa bahay na tila mga multo. Hindi ako makatulog. Binuksan ko ang aking laptop at pinanood ang mga lumang video namin ni Danica. Ang video ng unang birthday ni Lio. Doon, kumakanta si Danica…

“Please don’t take my sunshine away…”

Eksaktong tono. Eksaktong pagkakaos ng boses sa huling nota. Napasandal ako sa upuan. Imposible. Ngunit ang peklat sa report ng pulisya—ang “burn pattern consistent with glass rupture”—ito ang nakita ko sa babae sa kalsada. Buhay siya. Buhay ang asawa ko, at hinayaan ko siyang mabulok sa lansangan habang ako ay nagpapakasasa sa karangyaan.

KABANATA 3: Ang Dalawang Oso at ang Nawalang Alaala

Kinabukasan, hindi ako pumasok sa opisina. Bumalik ako sa eskinita, dala ang isang mainit na kape at isang kumot. Nakita ko siya sa parehong pwesto, tila hindi gumalaw simula kagabi.

“Nakakilala ako ng isang tao noon,” panimula ko, dahan-dahang lumalapit. “Kumakanta rin siya ng kanta mo.”

Tumingala siya. May takot sa kanyang mga mata, pero may kaunting kuryosidad. “May anak ka ba?” tanong ko.

Tumango siya nang dahan-dahan. “Oo… ang pangalan niya ay Lio. Naririnig ko siyang umiiyak sa pagtulog ko gabi-gabi. Pero paggising ko, itong oso na lang ang kasama ko.”

Parang gumuho ang langit sa akin. Walang sinuman sa kalsadang ito ang nakakaalam ng pangalan ni Lio. Walang paraan para malaman niya iyon kung hindi siya ang totoong Danica. Na-diagnose siya ng isang doktor na dinala ko sa malayo—Dissociative Amnesia sanhi ng matinding trauma mula sa aksidente. Ang kanyang utak ay bumuo ng bagong reyalidad para protektahan siya mula sa sakit ng alaala ng pagkakawalay sa amin.

Nang dalhin ko si Lio sa kanya makalipas ang ilang araw, isang tagpo ang hindi ko malilimutan. Inilapag ni Lio ang kanyang sariling plush lion sa tabi ng teddy bear ni Danica sa stroller.

Dalawang laruan. Isang pamilya.

“Bakit pakiramdam ko… kilala kita?” bulong ni Danica habang nanginginig ang kanyang mga kamay na hinahaplos ang pisngi ni Lio. Doon, sa unang pagkakataon sa loob ng limang taon, naramdaman ko ang tunay na pag-asa.

KABANATA 4: Ang Masakit na Paalam kay Isabel

Hindi naging madali ang lahat. Kailangan kong harapin si Isabel. Si Isabel, na naging katuwang ko sa pagpapalaki kay Lio sa mga panahong lugmok ako.

“Siya nga,” sabi ni Isabel habang nakatingin sa DNA test results na hawak ko. Walang galit sa kanyang mukha, tanging isang malungkot na pagtanggap. “Alam ko namang hindi mo talaga ako minahal, Don. Kasama mo ako sa katawan, pero ang puso mo ay laging nasa ilalim ng tulay na iyon sa SLEX.”

“Patawarin mo ako, Isabel,” ang tanging nasabi ko.

“Huwag kang humingi ng tawad. Pumunta ka na kung saan ka tunay na nabibilang,” tugon niya bago dahan-dahang kinuha ang kanyang mga gamit. Isang tahimik na paalam na mas masakit pa sa anumang sigawan. Alam naming dalawa na kailangan kong ibalik ang buhay na ninakaw ng tadhana kay Danica.

KABANATA 5: Ang Pagbangon Mula sa Abo

Inilipat ko si Danica sa isang maayos na apartment na malapit sa amin. Hindi ko siya binigla. Bawat araw ay isang hakbang. Minsan, sinusunog niya ang sinaing at iiyak na lang siya sa takot. Minsan naman, uupo siya sa harap ng piano at tititigan ang mga tiklado sa loob ng ilang oras.

Ngunit unti-unti, ang mga piraso ng kanyang pagkatao ay nagbabalikan. Nagsimula siyang magsulat sa isang journal. “Ngayong araw, ngumiti ako nang walang kasamang takot. Ngayong araw, tumawa ako kasama si Lio.”

Nakita ko rin si Lio na may ginagawa sa ilalim ng kanyang kama—isang “time capsule.” Doon niya inilagay ang litrato ni Danica noong nasa ospital pa ito, ang kanyang drawing ng tatlong tao sa ilalim ng puno, at isang sulat na nagsasabing: “Hindi namatay si Nanay. Nawala lang siya, at ngayon ay nakauwi na.”

KABANATA 6: Ang Konsyerto ng Paghilom

Pagkalipas ng isang taon, isang maliit na pagtitipon ang idinaos sa isang hall sa Makati. Nakaupo si Danica sa harap ng isang puting grand piano. Ang kanyang asul na gown ay tila sumasalamin sa kapayapaang nahanap niya sa wakas. Ang peklat sa kanyang mukha ay nandoon pa rin, ngunit hindi na ito tanda ng trahedya—ito ay tanda ng kanyang katatagan.

Nang magsimula siyang tumugtog, tumahimik ang buong mundo.

“You are my sunshine, my only sunshine…”

Hindi na ito ang mahinang bulong sa madilim na eskinita ng Manila Hotel. Ito ay isang awit ng tagumpay. Awit ng isang inang muling nahanap ang kanyang anak. Awit ng isang asawang muling nahanap ang kanyang sarili.

Pagkatapos ng kanta, walang pumalakpak agad. Lahat ay nakatulala, puno ng luha ang mga mata. Ang katahimikan ay nabasag lamang nang tumakbo si Lio paakyat ng stage at niyakap ang kanyang ina.

Lumabas kami ng hall habang ambon ang langit. Hindi ko na binuksan ang payong. Hinayaan naming pumatak ang ulan sa aming mga mukha. Noong una, ang ulan ay simbolo ng kamatayan at pagkawala, ngunit ngayon, ito ay simbolo ng paglilinis at bagong simula.

Hawak ko ang kamay ni Danica, at hawak ni Lio ang aming mga kamay. Sa ilalim ng mga ilaw ng lungsod, ang aming mga yapak ay nabubura ng ulan, ngunit ang aming pamilya ay hinding-hindi na muling mabubuwag. Dahil sa wakas, ang aming “Sunshine” ay nakauwi na.