Kabanata 1: Ang Pagbabalik ng Prinsesa

Masayang yumakap sa akin si Miriam nang makita ako. Ang mga mata niya ay nagniningning na parang mga bituin sa langit, puno ng pag-asa at pagmamahal. May dala akong isang malaking pumpon ng bulaklak para sa kanya—mga paborito niyang rosas na sumisimbolo sa pag-ibig na akala ng lahat ay wagas at walang bahid.

“Sinabi ko nang hindi mo na ako kailangan pang sunduin, Benji,” malambing niyang sabi, bagaman halata sa higpit ng yakap niya na hinihintay niya talaga ako. Ramdam ko ang pagnanais niya na maramdaman ang init ng aking presensya matapos ang matagal na pananatili sa ospital.

“Kung para sa’yo, gagawin ko ang lahat, Mahal,” sagot ko sabay abot sa kanya ng dala ko. Ngumiti siya nang mas maluwang, ang ngiting tumutunaw sa puso ng sinuman.

Nag-umapaw ang tuwa sa puso ko nang makita ko siya sa ganitong kalagayan. Mukha na siyang malusog. Binigyan na rin siya ng doktor ng pahintulot na makauwi, pero siyempre, kailangan pa rin niya ng masusing pagsubaybay. Siya ay marupok. Siya ay delikado at kailangang ingatan. Siya ang lahat ng bagay na dapat kong protektahan.

“Wala pa ang mga magulang mo?” tanong ko nang mapansin na mag-isa lamang siya sa silid ng ospital.

“Alam mo naman si Mama, laging huli sa oras ‘yon,” natatawa niyang sagot.

“At sinong laging huli?”

Mula sa pinto ay dumating ang isang pamilyar na boses na agad nagpaigting ng panga ko. Pumasok ang isang babaeng nakasuot ng matingkad na pulang bestida. Naka-sapin din ito sa paa ng kulay na pula, may suot na salamin kahit nasa loob ng gusali, at talaga namang nakapustura na akala mo ay dadalo sa isang marangyang pagtitipon.

Pinili kong manahimik, kahit na napapataas ang kilay ko sa itsura niya. O baka naman masaya lang talaga siya na uuwi na ang paborito niyang anak. Anuman iyon, hindi ito angkop para sa isang ospital. Pinanood ko lang ang paglapit ng babaeng ‘yon—si Mrs. Montenegro, ang ina ni Miriam. Sa likuran nito ay ang ama ni Miriam.

Mas maliit ito kaysa sa mama ni Miriam, pero bumabawi sa kayabangan. May aura siya na tila siya ang may-ari ng buong mundo. Wala naman talaga akong pakialam sa kanila. Hindi naman sila ang pakakasalan ko. At dahil mahal ko ang kanilang anak, hindi ko na lang sila pinapansin. Kung ano man ang gagawin nila, basta hindi nila kami pinapakialaman, ayos lang.

“Benedicto. Narito ka pala,” bati ni Mrs. Montenegro sa akin na tila gulat na gulat, kahit alam naman niyang hindi ko pababayaan si Miriam.

“Oo. Narito ako para iuwi si Miriam,” sagot ko nang lumapit sila at nakipagkamay. Tinanggap ko ang kamay nila bilang respeto.

“Tamang-tama, Benedicto. Sa bahay ka na rin maghapunan. Naghanda ako ng pagkain para sa ating lahat,” masiglang anyaya ni Mrs. Montenegro.

“Hindi na kailangan, Mrs. Montenegro,” mabilis kong tanggi. Lalo na noong maisip ko na naroon din sa bahay nila si Angelina.

Si Angelina. Ang pangalang nagpapakulo ng dugo ko at nagpapabilis ng tibok ng puso ko sa hindi maipaliwanag na dahilan. Kung maaari ay iiwasan ko muna siya. Ang tensyon sa pagitan namin ay nakasasakal.

“Sige na, Benedict. Gusto kitang pasalamatan sa lahat ng ginawa mo para sa anak kong si Miriam.” Nagpasakalye siya at yumakap sa anak niya. Napatingin sa akin si Miriam na may pagmamakaawa sa mga mata.

“Pagbigyan mo na si Mama, Benji,” malambing na pakiusap ni Miriam sa akin. Hinawakan niya ang kamay ko.

May magagawa pa ba ako kung hindi ang pumayag? Mismong si Miriam na ang nakikiusap sa akin. Hindi ko siya matatanggihan.

Kabanata 2: Ang Bigat ng “Habang-Buhay”

Habang lulan kami ng sasakyan ay yakap-yakap ko si Miriam sa likod ng kotse. Talagang natutuwa ako na maayos na siya ngayon. Akala ko talaga ay mawawala na siya sa akin noong nakaraang buwan. At napakasaya ko dahil nakikita kong bumubuti na talaga ang lagay niya.

Nakayakap din sa akin pabalik si Miriam. Ang yakap niya ay punong-puno ng ginhawa. Ang sarap sa pakiramdam. Parang ayaw ko na siyang pakawalan pa. Gusto ko siyang makasama habang-buhay.

Bigla akong natigilan. Habang-buhay.

Kung hindi lang sana sinira ni Angelina ang lahat. Sana ay simple lang ang magiging “habang-buhay” namin ni Miriam. Pero ngayon, lahat ay magulo.

“Benji, magpakasal na tayo kaagad,” bigla niyang sinabi.

Mula sa pagkakayakap sa kanya ay napapikit ako ng mariin. Ito na nga ba ang sinasabi ko. Sinira ito ni Angelina para sa amin. Sana nga ay nagpaplano na kami ni Miriam ng aming kasal ngayon kahit hindi na magarbo, pero hindi pwede. Hindi pa maaari.

“Benji, basta ikasal tayo sa lalong madaling panahon,” pag-uulit niya.

Nagmulat ako at napatingin sa harapan. Saktong nakatingin din si Clarence sa akin mula sa salamin ng sasakyan. Alam niya ang lahat. Alam niyang naiipit ako sa sitwasyon. May awa sa kanyang mga mata na nagsasabing mag-ingat ako.

“Benji, bakit hindi mo ako sinasagot?” tanong ni Miriam. May lungkot na agad na gumuhit sa kanyang boses. Umalis siya mula sa pagkakayakap ko at hinarap ako. “Ayaw mo na ba akong pakasalan?” mangiyak-ngiyak na tanong niya.

“Mahal. Gusto ko. Gustong-gusto ko,” alo ko sa kanya. Muli ko siyang hinila payakap sa akin. Ayokong makita niyang nagsisinungaling ako. Nakikita niya ito sa aking mga mata kapag may tinatago ako. “Pero magpagaling ka na muna ng tuluyan. Ang kalusugan mo ang una sa lahat. Makakapaghintay ang kasal.”

Napakuyom ako ng aking kamao sa likod niya. Nagsimula na naman akong magsinungaling sa kanya. Wala akong magawa. Nakatali na ako sa kapatid niya.

Ito ay isang pagkakamali na nagawa ko nang hindi nag-iisip nang maayos. Pero ginawa ko ito dahil gusto ko siyang iligtas. Gusto kong iligtas si Angelina mula sa impyernong iyon, at bilang kapalit, ako ang nakulong.

“Gusto na kita na maging asawa, Benji. Sa mga nangyari, gusto lang kitang makasama agad. Dahil sa iyo, narito ako, buhay. Inaalagaan mo rin ako ng mabuti. Mas gagaling ako kung kasama kita,” huling pahayag ni Miriam, na lalong nagpadagdag ng bigat sa konsensya ko.

Naiangat ko ang isang kamay ko at nahilot ang pagitan ng aking mga mata. Hindi na lang si Angelina ang problema ko at ang walang kwentang kondisyon niya sa kontrata, kundi pati na rin si Miriam at ang pagmamadali niyang magpakasal.

“Pag-usapan natin ‘to sa mga susunod na araw, Mahal. Kalalabas mo lang sa ospital,” sabi ko sabay iwas sa usapan. Kailangan ko munang umiwas sa usapang kasal.

Hindi ko pa kayang aminin sa kanya ang lahat. Kailangan mapawalang-bisa ko kaagad ang kasal namin ni Angelina. Kung makikipagtulungan lang sana siya. Kung hindi lang siya matigas ang ulo.

Kabanata 3: Ang Pagbabalat-Kayo

“Narito na tayo,” anunsyo ni Clarence.

Nagising ako mula sa malalim kong pag-iisip. Napalingon ako sa malaking bahay kung saan nakatira sila Miriam. Umalis na rin si Miriam mula sa pagkakayakap sa akin. Kinuha niya ang kamay ko.

“Tara na,” sabi niyang puno ng sigla.

Nang pagbuksan kami ni Clarence ng pinto ng kotse, si Miriam na ang humila sa akin. “Mahal, teka! Baka mapaano ka?”

Ngumuso si Miriam. “Para ka talagang matanda, Benji. Masaya lang ako at nasasabik. Sa wakas, nakauwi na ako. Alam mo naman na ayaw ko sa ospital.”

Napatitig ako sa kanya. Talagang masaya siya. Napangiti na lang din ako. Ang kamay ko ay lumipat mula sa kanyang kamay patungo sa kanyang baywang. Pagkatapos ay hinalikan ko ang kanyang mga labi nang banayad. Hinalikan niya rin ako pabalik. Wala na kaming pakialam kung nasa kalsada pa kami sa harap ng bahay nila.

Natigil lamang kami nang may sasakyan na paparating. Kakaiba kasi ang tunog ng sasakyan. Maingay. Parang anumang oras ay bibigay na ang makina. Nang maghiwalay kami ay pareho kaming napalingon doon. Ang mga magulang niya pala ito.

Napakunot-noo ako. Akala ko ay nakarating na sila dahil nauna silang umalis sa amin mula sa ospital. Kami pa palang ang nauna.

“Miriam, bakit hindi pa kayo pumasok? Mainit dito sa labas,” bungad ng tatay niya pagkababa.

“Pasensya na. Nagloloko na ang sasakyan namin,” dagdag pa nito habang sinisipa ang gulong.

“Palitan niyo na ‘yan,” suhestiyon ko. Sa tingin ko nga nasa limitasyon na ang sasakyan nila. Para sa isang pamilyang nagpapanggap na mayaman, ang sasakyan nila ang naglalantad sa kanila.

“Naku, may sentimental value sa akin ang sasakyan na ‘yan, Benedict,” sagot naman ni Mr. Montenegro na palapit na sa amin, sinusubukang isalba ang kahihiyan.

Napatango na lang ako. Kaya ko naman silang bigyan ng mas magandang sasakyan. Paano na lang kung kailangan ni Miriam pumunta sa ospital at tumirik ‘yan? Kakausapin ko na lang si Miriam tungkol dito mamaya.

“Pasok na tayo. Siguradong nakahanda na ang mga pagkain,” yakag ni Mrs. Montenegro sa amin.

Nagpatiuna na rin silang pumasok. Lumingon ako kay Clarence na nakatayo malapit sa sasakyan. Yumuko ito at bumalik na muli sa loob ng kotse. Napansin yata ni Miriam ang paglingon ko kaya napatingala siya sa akin.

“Imbitahan mo siya,” sabi ni Miriam.

Magkakilala na ba sila ni Angelina? Kumunot ang noo ko nang bigla niyang banggitin ang pangalan ng kapatid niya sa isip ko.

“May kasintahan ba si Clarence? Pwede natin silang pagtugmain. Malay natin magkagustuhan sila ni Angelina. Para hindi na mainggit sa atin si Angelina. Kapag may nobyo na siya, hindi niya na tayo iistorbuhin,” inosenteng sabi ni Miriam.

Sana ganoon lang kadali. Ang hanapan ng lalaki si Angelina para pakawalan na niya ako. Pero sa tingin ko ay hindi ganoon kadali. Si Angelina ay… komplikado. Siya ay parang apoy na mahirap kontrolin.

Bigla akong nakaramdam ng pagkabalisa. Parang may mangyayari. Tulad ng nararamdaman ko ngayon—isang paparating na bagyo.

Kabanata 4: Ang Misis na Naka-Apron

Hindi nga ako nagkamali.

Pagkapasok namin sa bahay nila Miriam ay agad na naagaw ng pansin ko ang dalawang taong nakatayo na para bang kanina pa naghihintay sa amin. Isang matandang kasambahay at… si Angelina.

Isa sa kanila ay si Angelina.

Nakasuot ito ng apron na para bang isa sa mga katulong. Wala siyang kolorete sa mukha, nakapusod ang buhok, pero bakit ganoon? Mukha pa rin siyang matapang at maganda. Kahit nakapambahay lang, nangingibabaw siya.

“Benedict, tara na sa hapag-kainan,” narinig ko naman ang pag-imbita sa akin ni Mrs. Montenegro pero nakapako ang mga mata ko kay Angelina.

Maging siya’y nakatingin sa akin. Walang kakurap-kurap. Mata sa mata. Parang hinahamon ako.

“Ay naku!” Biglang humarang si Mrs. Montenegro sa paningin ko. Hinarap din nito si Angelina na may halong pandidiri. “Angelina, magbihis ka na nga! Bakit ka naka-apron pa rin?” sita nito sa anak. “Bilisan mo. Alis na dito.”

Tila tinataboy ito na parang aso. Gumalaw ang mga labi ko habang pasimpleng sinundan ng tingin si Angelina. Nang umalis ito, agad itong pumanhik sa ikalawang palapag ng bahay nila. Nagawa pa niyang lumingon sa gawi ko bago tuluyang mawala, binigyan ako ng isang ngisi na nagpatindig ng balahibo ko.

“Naku, huwag mong alalahanin si Angelina, Benedict. Pinatulong ko kasi. Nagbakasyon ang ibang mga katulong namin. Wala naman siyang ginagawa dito kundi humilata. Kaya inutusan ko na. Alam mo na, hindi laging magbubuhay prinsesa sila. Dapat ay matuto silang alagaan ang pamamahay nila at magiging pamilya,” mahabang litanya ni Mrs. Montenegro.

Nag-aalala ba ako? Nakakatawa naman sila. Hindi ako nag-aalala kay Angelina. Wala din akong pakialam kung gawin niyang katulong ang sarili niya sa sarili nitong pamamahay. Napatingin lang ako dahil akala ko wala siyang alam gaya ng lagi nilang sinasabi na pabigat siya doon at walang ginagawa kundi magpasaway.

“Tara na, Benji. Lalamig ang pagkain. Hindi na ‘yun masarap kapag hindi na mainit.” Humawak sa braso ko si Miriam at giniya ako papunta sa mesa.

Pakiramdam ko ay ang lungkot dito. Mag-isa lamang kasi akong kumakain sa mansyon ko. Walang pamilyang kasalo. Kaya nanibago ako na makasalo silang lahat. Maraming pagkain sa mesa. Iba’t ibang putaheng nakalatag doon. Parang may handaan. Sobra-sobra ito para sa limang tao.

“Pinahanda ko talaga ‘yan para sa’yo, Benedict,” muling pagbibida ni Mrs. Montenegro. “Maupo ka.”

Tumango ako. Pinaghila ko muna ng mauupuan si Miriam bago umupo sa tabi niya. “Kain na tayo,” sabi ni Mrs. Montenegro nang makaupo na rin ang kanyang asawa.

Hindi ko mapigil ang mapakunot-noo. Hindi ba nila hihintayin ang isa pang miyembro ng pamilya?

Kabanata 5: Ang Lasa ng Lihim

“Ito Benji, subukan mo ‘to. Masarap ‘to. Pinakamasarap ang recipe ng Kare-kare ni Nanay Saling,” sabi ni Miriam para agawin ang atensyon ko. Ito ang nagsandok at nilagay sa plato ko.

Halos sabay kaming tumikim.

“Ay, grabe! Mas masarap pa ito kaysa dati,” bulalas ni Miriam. Ninamnam pa ang nasa bibig.

“Totoo. Napakasarap nga. Mas masarap pa nga yata sa nabibili sa mga mamahaling kainan,” puri ko. Lasang-lasang mani, parang tinustang mabuti. Nakakapukaw ng damdamin ang lasa.

Ang sarap ng kain namin. Maging ang mga magulang ni Miriam ay nasarapan sa Kare-kare.

“Saling! Saling! Halika nga dito!” tawag ni Mrs. Montenegro sa kanilang katulong.

Nagkukumahog naman na lumabas mula sa kusina ang matandang katulong nila. Napansin ko na nagpunas ito ng mga kamay sa suot na apron. Mukhang nagmamadali dahil sa biglaang pagtawag.

“May kailangan ho kayo, Señora?” tanong nito na parang may pag-aalala.

“Gusto ko lang namang batiin at pasalamatan ka sa mga inihanda mong mga pagkain, Saling. Lalo na ang iyong Kare-kare. Masarap. Napakahusay ng ginawa mo,” puri nito.

“Napakasarap nga. Salamat,” ako naman ang tumingin sa kanya. Nagawa kong ngumiti sa gawi niya.

“Buti naman at nagustuhan ninyo…” sagot ni Nanay Saling na parang nahihiya.

Napawi ang ngiti ko nang marinig ang nagsalita mula sa likuran namin. Boses pa lamang ay napupuno na ako ng inis.

“O anak, halika na. Sabayan mo na kami,” anyaya ni Mr. Montenegro sa anak na parang napilitan lang.

Walang alinlangan na humila ng upuan si Angelina sa tabi ko. Agad na humalimuyak sa pang-amoy ko ang matamis na pabango niya. Napasulyap ako sa kanya at napagtanto kong bagong ligo siya. Ang bango ay nagmumula sa sabon na ginamit niya. Amoy banilya na may halong tapang.

“Pasensya na po at naligo pa ako. Nangamoy ulam kasi ako,” aniya sabay kuha na rin ng makakain.

Pinanood ko ang ginagawa niya nang bigla siyang bumaling sa akin at tinitigan ako. Iniwas ko ang tingin ko sa kanya. Bakit ba ako tingin nang tingin sa kanya?

“Buti naman at nagustuhan mo ang luto ko, Benedict,” narinig kong sabi niya. May lambing ang boses niya na tila nanunukso.

Ano?

“Luto mo? Ang Kare-kare na nagustuhan naming lahat ay luto mo?” Hindi makapaniwalang napatanong ako.

“Anong pinagsasabi mo, Angelina? Hindi makapaniwalang napatanong ang kanilang ina.

“Tama, Señora. Niluto ni Angelina ang Kare-kare maging ang iba pa. Tinulungan niya ako sa pagluluto,” pagpapatunay ng katulong.

Imposibleng magsisinungaling ito para lamang kay Angelina. Wala naman itong mapapala para gawin ‘yon.

“Ah…” Biglang tumawa ang kanilang ina ng pilit. “Parang hindi naman totoo.”

“Naku, pwede ka na palang mag-asawa, anak,” sabi naman ng kanilang ama, sinusubukang basagin ang tensyon, kumuha pa ng ibang ulam.

Sa gilid ng mga mata ko ay pinanood ko ang bawat kilos ni Angelina. Nakita ko siyang ngumiti ulit. Isang mapanganib na ngiti. Binaba niya ang kanyang kubyertos at nagsalita ng malakas at malinaw.

“Meron na po.”

Nasamid ako at napaubo nang malakas.

Mas naging aligaga ang lahat sa akin kaysa sa sinabi ni Angelina. Paano’y namula ako at sunod-sunod ang pag-ubo.

“Tubig, Benji!” alok sa akin ni Miriam. Inabot ang tubig na nasa gilid ko. Kinuha ko ito at ininom. Naginhawaan ang lalamunan ko pero hindi ang buong pagkatao ko.

Sumiklab ang galit sa loob ko.

Gusto kong baliin ang leeg ni Angelina ngayon din. Paano kung pinatulan ng mga magulang niya ang sinabi niya? Buti na lang at pinagsawalang-bahala siya ng mga ito, sa pag-aakalang nagbibiro lang siya o nag-iilusyon.

“Paumanhin, pwede ba akong makigamit ng banyo?” Pagkalipas ng ilang saglit ay nagpaalam ako. Tumayo ako at tumingin kay Miriam. Tumango naman siya. “Babalik ako agad. Ituloy niyo lang ang pagkain.”

Alam ko kung saan ako pupunta. Alam ko ang pasikot-sikot sa bahay nila. Ilang beses na rin akong nakapunta dito. Hindi ko naman talaga kailangang gumamit ng banyo. Kailangan ko lang itago ang galit ko… at komprontahin ang isang tao.

Namumula ako hindi dahil sa nasamid ako. Namumula ako dahil sa matinding galit kay Angelina. Ang lakas ng loob niyang magparinig tungkol sa pagiging kasal niya?