Kabanata 1: Ang Gintong Panaginip sa Milan

Ang Milan, Italy, ay madalas na inilalarawan bilang sentro ng fashion, mga kalsadang bato, at mga katedral na tila umaabot sa langit. Pero para sa akin, si Lena, ang Milan ay hindi amoy mamahaling pabango. Amoy ito ng bleach, sabon, at pagod. Tatlumpu’t dalawang taon na ako, at sa loob ng limang taon, ang tanging alam ko lang ay ang maglinis ng mga villa sa Via Torino para sa aking pamilya sa Pilipinas.

Isang gabi, habang nakatingin ako sa salamin, hindi ko na makilala ang sarili ko. Ang dating masayahing babae mula sa probinsya ay napalitan na ng isang anino na may malalalim na eyebags. Ngunit ngayong gabi, may kakaibang kaba sa dibdib ko. Hawak ko ang isang makapal na bundle ng Euro—ang lahat ng naipon ko.

“Sigurado ka na ba diyan, te? Ang daming pera niyan ah. Bakit mo kailangang dalhin lahat? Delikado sa labas,” sabi ni Gina, ang roommate ko at matalik na kaibigan.

Tumingin ako sa kanya. Si Gina ang naging pamilya ko dito. Sabay kaming umiiyak kapag homesick, sabay kaming nagluluto ng sinigang kapag may budget. “Kailangan ito, Gina. May kailangan akong asikasuhin. Pagkatapos ng dinner namin ni Mateo, didiretso ako sa bangko. Malalaman mo rin pag-uwi ko.”

Kabanata 2: Ang Lalaking May Dalang Katotohanan

Si Mateo ay isang Filipino-Italian legal aid. Nakilala ko siya sa isang app, hindi para makipag-date, kundi dahil kailangan ko ng tulong. May napansin kasi akong mali sa bank account ko.

Nang magkita kami sa Restaurante Giacomo, isang napakagandang lugar na punong-puno ng mga turistang nakangiti, tila ako lang ang hindi masaya. Pag-upo ni Mateo, hindi na ako nagpaligoy-ligoy pa.

“Mateo, dala ko na ang mga bank statements. Please, sabihin mo sa akin na mali ang hinala ko,” pakiusap ko.

Tiningnan ni Mateo ang mga papel. Ang mukha niya ay naging seryoso. “Lena, questo è grave. Seryoso ito. Sa huling tatlong buwan, may mga malalaking withdrawal: 500 Euro, 1,000 Euro. Sabi mo, hindi mo nawawala ang ATM mo?”

“Nasa akin palagi, Mateo. Iniiwan ko lang sa apartment kapag nasa trabaho ako dahil bawal ang gamit sa villa ng amo ko,” sagot ko habang nanginginig ang boses.

“Kung ganoon, Lena, kilala mo ang nagnanakaw sa iyo. May access siya sa kwarto mo.”

Kabanata 3: Ang Pagguho ng Mundo

Parang binuhusan ako ng malamig na tubig. Sa bawat salita ni Mateo, ang mukha ni Gina ang lumalabas sa isip ko. Si Gina lang ang tanging tao na may susi. Si Gina lang ang nakakaalam ng PIN ko dahil pinagkatiwalaan ko siya noong naospital ako.

“Ihatid na kita, Lena. Delikado ang mag-confront nang mag-isa habang galit ka,” alok ni Mateo.

Ngunit matigas ang ulo ko. Gusto kong marinig mula mismo sa bibig ni Gina ang dahilan. Bakit niya nagawa sa akin ito? Higit pa sa pera, ang tiwala ko ang ninakaw niya. Bago ako bumaba ng sasakyan ni Mateo, nag-text muna ako sa nanay ko sa Pilipinas.

“Nay, konting tiis na lang. Ito na ang huling taon ko dito. Uuwi na ako for good. Mahal ko kayo.”

Hindi ko alam na iyon na pala ang huling mensaheng maipapadala ko.

Kabanata 4: Ang Patibong sa Dilim

Pag-akyat ko sa apartment, madilim. “Gina? Bakit nakapatay ang ilaw?”

Pagbukas ko ng switch, bumungad sa akin ang magulong kwarto. Ang mga drawer ko ay nakabukas. Ang mga gamit ko ay nagkalat sa sahig. At sa gitna ng lahat, nakatayo si Gina, hawak ang aking lumang resibo.

“Hinalughog mo ang gamit ko, Gina? Hinahanap mo ba ito?” sigaw ko habang ipinapakita ang bundle ng pera. “Limang libong Euro ang nawala sa akin! Saan mo dinala?”

“Humiram lang ako, Lena! Nagipit si Mama sa Pinas, naospital si Junior!” sigaw niya pabalik, imbes na humingi ng tawad.

“Ang hiram, nagpapaalam! Ang hiram, hindi ninanakaw habang natutulog ako! Tinuring kitang kapatid, Gina!”

Kabanata 5: Ang Desperadong Hakbang

Ang takot sa mga mata ni Gina ay biglang napalitan ng isang bagay na mas madilim: desperasyon.

“Huwag mo akong isumbong sa pulis, Lena. Ma-de-deport ako. Mawawala ang visa ko! Paano ang pamilya ko?”

“Kinausap ko na si Mateo. May record na ang bangko. Bukas ng umaga, pupunta tayo sa Carabinieri. Kung gusto mong hindi kita ipakulong, ibalik mo ang pera ko ngayong gabi!” sabi ko at tinalikuran ko siya.

Pagod na ako. Gusto ko lang matulog. Pero sa sandaling tumalikod ako, narinig ko ang mabilis na yabag ni Gina. Ang huling naramdaman ko ay ang matigas na bagay na tumama sa aking ulo. Pagkatapos… dilim.

Kabanata 6: Ang Alibi ni Gina

Napatitig si Gina sa aking katawan na nakahandusay sa sahig. Sa takot na mabuking, gumana ang kanyang utak-kriminal. Kinuha niya ang cellphone ko at nag-text kay Mateo, nagpapanggap na ako.

“Mateo, thanks for tonight. Safe ako. Magkikita kami ng isa pang friend ko. Don’t worry. Good night.”

Isang simpleng text, ngunit sapat na para iligaw ang imbestigasyon sa loob ng isang linggo. Habang ang buong Milan ay naghahanap sa “nawawalang OFW,” si Gina ay humaharap sa camera, umiiyak, at nagmamakaawa na ibalik ang kanyang “matalik na kaibigan.”

“Lena, nasaan ka man, bumalik ka na. Miss na miss ka na namin,” sabi niya sa Facebook Live, habang ang aking katawan ay nakatago lamang sa loob ng isang maleta sa ilalim ng kama.

Kabanata 7: Ang Teknolohiya ng Hustisya

Ngunit ang kasinungalingan ay may hangganan. Si Detective Rossy ng Milan Police ay hindi naniwala sa kwento ni Gina.

“Sabi ni Gina, umalis si Lena ng 10:30 p.m. Pero ang GPS ng cellphone ni Lena, hindi kailanman lumabas ng gusaling ito pagkatapos ng 9:45 p.m.,” paliwanag ng detective.

Nilusob ng mga pulis ang apartment. Gamit ang luminol, nakita nila ang mga bahid ng dugo na pilit nilinis ni Gina. At doon, sa loob ng maleta, natagpuan nila ako.

Kabanata 8: Ang Liham na Hindi Nabasa

Nang maaresto si Gina, may nakuha ang mga pulis sa bulsa ng aking bag. Isang sulat na isinulat ko bago pa man kami mag-away nang gabing iyon. Binasa ito ni Mateo sa harap ni Gina habang nasa loob siya ng selda.

“Dear Gina, alam ko na ang totoo tungkol sa pera. Galit ako nung una, pero naisip ko, mas mahalaga ka kaysa sa pera. Alam kong gipit ka. Kaya yung nawawalang pera, sa iyo na ‘yon. Regalo ko na para makabangon ka. Uuwi na ako sa Pinas, sis. Mami-miss kita. Love, Lena.”

Humagulhol si Gina. Pinatay niya ang tanging tao na handang magpatawad sa kanya. Pinatay niya ang kanyang kinabukasan para sa perang ibinigay na pala sa kanya nang kusa.

Kabanata 9: Aral sa Ilalim ng Buwan ng Milan

Nakuha ni Gina ang pera, pero nawala sa kanya ang kalayaan. Ako naman, nakauwi na rin sa Pilipinas—hindi sa paraang pinangarap ko, kundi sa loob ng isang kahon.

Mga kabayan, ang kwento ko ay hindi lang tungkol sa pagpatay. Ito ay tungkol sa tiwala. Sa ibang bansa, ang kasama mo sa kwarto ang pamilya mo. Pero mag-ingat, dahil minsan, ang taong pinagkakatiwalaan mo ang siyang may hawak ng patalim na itutusok sa iyong likuran.

Huwag hayaang ubusin ng pera ang iyong pagkatao. Dahil sa huli, ang tanging maiiwan natin ay ang ating dangal at ang pagmamahal na ibinigay natin sa iba.

Kabanata 10: Paalam, Kabayan

Ngayon, habang nanonood ako mula sa kabilang buhay, nakikita ko ang nanay ko na umiiyak sa harap ng aking larawan. Hustisya ang sigaw nila. At nakuha ko naman ang hustisya, ngunit ang sakit ay mananatili habambuhay.

Sana ang kwento ko ay maging aral sa bawat OFW. Magmahalan tayo, huwag maglamangan. Dahil ang buhay sa ibang bansa ay sapat na ang hirap, huwag na nating dagdagan pa ng kataksilan.

Paalam, Milan. Paalam, mga kabayan.